Dichter bij de burger

Column Herman van Katwijk

In 1996 namen Mieke Qualm en Herman van Katwijk de beslissing om te emigreren. Tijdens een vakantie ontstond het idee om het roer drastisch om te gooien en te bekijken of zij over drie tot vijf jaar zouden kunnen emigreren om een camping uit te gaan baten in Portugal. In deel 11 een onderwerp dat onlosmakelijk verbonden is aan Portugal: bureaucratie.

Iets over Portugal vertellen zonder het over de bureaucratie te hebben, kan natuurlijk niet, want vroeg of laat krijgt u daarmee te maken. Toen wij hier in 2000 permanent kwamen wonen zagen we al affiches, onder andere bij de belastingdienst, dat men werk ging maken van de vermindering van bureaucratie. Kent u dat misschien van Nederland: minder regeltjes, meer zaken dichter bij de burger brengen? En wat is daarvan terecht gekomen?

Zo gaat het in Portugal óók. Iedereen klaagt over de bureaucratie, maar er verandert erg weinig.

Een paar voorbeelden

• Een stel kocht een huis en moest voorafgaand aan de overdracht bij de notaris overdrachtsbelasting betalen. Omdat zij zelf niet in Portugal waren, werd dit voor hen gedaan in de veronderstelling dat zij getrouwd waren. Dat was echter niet het geval, dus moest een nieuwe aangifte worden gedaan waarbij zij ieder de helft moesten betalen. Alhoewel het bedrag exact gelijk bleef, moest dit opnieuw worden betaald. Er kon een verzoek worden ingediend om het eerste bedrag weer terug te krijgen. Dat gebeurde ook, maar wél bijna een jaar later!
• Er werd een huis gehuurd, maar de energierekening bleef, inderdaad ter vermijding van veel bureaucratie, op naam staan van de eigenaar die in Nederland woonde. Het enige dat werd veranderd was het bankrekeningnummer. Dat was namelijk van de huurder. Het huis werd verkocht, de huurder vertrok en wilde het aan voorschotten teveel betaalde, terug ontvangen. Daarvoor werd door de elektriciteitsmaatschappij een afrekening gezonden op naam van de vorige eigenaar. Ook al waren de voorschotten betaald van de rekening van de huurder, kon deze het geld niet terugkrijgen zonder een handtekening van de vorige eigenaar plus een kopie van diens paspoort.
• Er werd een excursie georganiseerd voor de schoolkinderen. Vanwege de te nemen verantwoordelijkheid moest elke ouder schriftelijk toestemmen, waarbij men een hele waslijst aan gegevens moest invullen, zoals sofinummer, nummer van identiteitsbewijs, et cetera. Door de leerkrachten werd het document zonder enige controle in een la gestopt: aan de regel was voldaan. Het nut?

De affiches blijven hangen en de bureaucratie? Niets verminderd!

Eerder verschenen

1. Wij zijn al vertrokken!
2. Het principebesluit
3. De aankoop
4. Taal en integratie
5. Zoektocht naar een goede aannemer
6. Bijgestelde plannen en Portugese bureaucratie
7. Aanvragen van de bouwvergunning in Portugal
8. Wonen in Portugal
9. Volledig geïntegreerd in Portugal
10. Betrekkelijke Portugese welvaart
11. Dichter bij de burger
12. Confrontatie met Portugese lokale plattelandsbevolking
13. Werken in Portugal
14. Zelfstandig ondernemen in Portugal
15. Onze werkervaring in Portugal 
16. Nieuwe activiteiten in Calvos