Uw huis in Frankrijk schenken aan uw kinderen: kansen, risico's en fiscale aandachtspunten in 2026

Waarom schenken tijdens leven?

Het schenken van een Franse woning kan verschillende doelen dienen. Ouders willen soms toekomstige erfbelasting beperken, de eigendom tijdig overdragen aan de volgende generatie of voorkomen dat erfgenamen later gezamenlijk moeilijke beslissingen moeten nemen.

Een schenking is echter niet automatisch voordeliger dan vererving. Na een schenking kunnen eigendom, gebruiksrechten, zeggenschap, onderhoudsverplichtingen en fiscale gevolgen ingrijpend veranderen. Daarom moet vooraf altijd worden vergeleken wat in de concrete situatie beter past: schenken, schenken met voorbehoud van vruchtgebruik, een donation-partage of vererving via testament.

Hoe werkt het schenken van Frans vastgoed?

Een schenking van Frans onroerend goed moet via een Franse notaris worden vastgelegd. De woning wordt gewaardeerd en de schenking wordt opgenomen in een notariële akte. Daarbij wordt beoordeeld wie schenkt, wie ontvangt, welke rechten worden overgedragen en of eerdere schenkingen al invloed hebben op de beschikbare vrijstellingen.

Frankrijk kent verschillende vormen van schenken. Naast een schenking van de volle eigendom wordt vaak gekozen voor een schenking van de blote eigendom, waarbij de ouders het vruchtgebruik behouden. De kinderen verkrijgen dan de blote eigendom, terwijl de ouders de woning kunnen blijven gebruiken of, afhankelijk van de gemaakte afspraken, inkomsten uit verhuur kunnen blijven ontvangen.

Franse schenkbelasting

Frankrijk kent voor schenkingen tussen ouders en kinderen een vrijstelling van € 100.000 per ouder per kind. Deze vrijstelling kan in beginsel iedere vijftien jaar opnieuw worden benut. Eerdere schenkingen binnen die periode tellen mee.

Een echtpaar met twee kinderen kan daardoor onder voorwaarden een aanzienlijke waarde aan Frans vermogen overdragen voordat Franse schenkbelasting verschuldigd is. Worden de vrijstellingen overschreden, dan gelden progressieve tarieven. De hoogste tarieven gelden alleen voor de hoogste belastingschijven.

De uiteindelijke Franse belastingdruk hangt af van de waarde van de woning, de gekozen schenkingsvorm, de leeftijd van de vruchtgebruiker, eerdere schenkingen, de familierelatie en de gezinssituatie.

Nederlandse en Belgische fiscale gevolgen

Wie in Nederland of België woont, moet niet uitsluitend naar de Franse regels kijken. Ook het woonland en de fiscale positie van de schenker kunnen gevolgen hebben.

Voor Nederlandse situaties is vooral van belang waar de schenker woont. Woont de schenker in Nederland, dan kan Nederlandse schenkbelasting verschuldigd zijn. Is de schenker met de Nederlandse nationaliteit geëmigreerd, dan kan Nederland onder voorwaarden nog tien jaar na emigratie schenkbelasting heffen. Bij een niet-Nederlandse schenker geldt een kortere termijn van één jaar na vertrek uit Nederland.

Bij Belgische situaties moet onder meer worden gekeken naar de fiscale woonplaats van de schenker, de wijze van schenken, de registratieverplichtingen en het gewest dat bevoegd is. De Belgische behandeling van buitenlands onroerend goed wijkt af van die van Belgisch onroerend goed en moet per situatie worden beoordeeld.

Dubbele belastingheffing kan voorkomen, maar wordt niet altijd volledig voorkomen. Soms is verrekening mogelijk, maar dat hangt af van de betrokken landen, de persoonlijke omstandigheden en de aard van de schenking.

Schenken met voorbehoud van vruchtgebruik

Een veelgebruikte constructie is het schenken van de blote eigendom aan de kinderen, terwijl de ouders het vruchtgebruik behouden.

De ouders behouden dan het recht om de woning te gebruiken of, afhankelijk van de afspraken, de opbrengsten te ontvangen. Bij overlijden van de vruchtgebruiker groeit de blote eigendom in beginsel aan tot volle eigendom bij de kinderen.

Deze constructie kan fiscaal gunstig uitpakken omdat bij de schenking niet de volledige waarde van de woning wordt belast. De fiscale waarde van de blote eigendom wordt vastgesteld aan de hand van de leeftijd van de vruchtgebruiker. Hoe jonger de vruchtgebruiker, hoe hoger de waarde van het vruchtgebruik en hoe lager de belaste waarde van de blote eigendom.

Deze constructie vraagt wel om goede afspraken. Denk aan onderhoud, belastingen, verhuur, verkoopwensen, gebruiksperiodes en de positie van partners of schoonkinderen.

Donation-partage

Een donation-partage is een Franse schenkingsvorm waarbij tijdens leven een verdeling tussen de kinderen wordt vastgelegd. Deze vorm wordt vaak gebruikt om toekomstige discussies tussen erfgenamen te beperken.

Een donation-partage kan vooral relevant zijn bij meerdere kinderen, samengestelde gezinnen of situaties waarin ouders duidelijk willen vastleggen wie welk aandeel of welke waarde ontvangt. De Franse notaris moet beoordelen of deze vorm past bij de familiesituatie, het toepasselijke erfrecht en de fiscale planning.

SCI of andere eigendomsstructuur

Is de Franse woning ondergebracht in een SCI of een andere structuur, dan moet eerst worden vastgesteld wat juridisch wordt geschonken: het vastgoed zelf of aandelen in de vennootschap. Dat kan andere fiscale, juridische en praktische gevolgen hebben dan een rechtstreekse schenking van de woning.

Bij een SCI spelen bovendien de statuten, overdrachtsbeperkingen, waardering van aandelen, stemrechten en opvolgingsafspraken een belangrijke rol.

Familiaire aandachtspunten

Een schenking is niet alleen een fiscale beslissing. Zodra kinderen eigenaar worden, krijgen zij rechten en verantwoordelijkheden.

Wat gebeurt er als één kind wil verkopen en het andere niet? Wie betaalt onderhoud, belastingen, verzekeringen en renovaties? Wat gebeurt er bij echtscheiding, overlijden, schulden of financiële problemen van een kind? En hoe wordt het gebruik van de woning binnen de familie geregeld?

Deze vragen verdienen vaak minstens zoveel aandacht als de fiscale aspecten.

Veelgemaakte fouten

• Alleen kijken naar Franse belastingregels.
• Geen rekening houden met Nederlandse of Belgische fiscale gevolgen.
• Vergeten dat eerdere schenkingen invloed kunnen hebben op de beschikbare Franse vrijstellingen.
• Geen vergelijking maken tussen schenken, vererven en schenken met vruchtgebruik.
• Geen rekening houden met een SCI of andere eigendomsstructuur.
• Geen afspraken maken tussen kinderen over gebruik, kosten, onderhoud en verkoop.
• Veronderstellen dat schenken altijd voordeliger is dan vererven.
• Geen gespecialiseerde Franse notaris of internationaal fiscalist inschakelen.

Vaste begrippen

Blote eigendom
Eigendom zonder vruchtgebruik. De blote eigenaar heeft juridische rechten, maar kan de woning niet vrij gebruiken zolang het vruchtgebruik bestaat.

Vruchtgebruik
Het recht om een woning te gebruiken of inkomsten uit de woning te ontvangen, bijvoorbeeld uit verhuur.

Volle eigendom
De combinatie van blote eigendom en vruchtgebruik.

Donation-partage
Franse schenkingsvorm waarbij tijdens leven een verdeling tussen kinderen of erfgenamen wordt vastgelegd.

Schenkbelasting
Belasting die verschuldigd kan zijn bij overdracht van vermogen tijdens leven.

Begiftigde
De persoon die de schenking ontvangt.

SCI
Société Civile Immobilière: een Franse civielrechtelijke vennootschap die regelmatig wordt gebruikt voor het houden van vastgoed.

Praktische checklist

• Laat de woning of de SCI-aandelen professioneel waarderen.
• Inventariseer eerdere schenkingen binnen de afgelopen vijftien jaar.
• Onderzoek de gevolgen in Frankrijk en in het woonland van de schenker.
• Controleer of Nederlandse of Belgische schenkbelasting een rol speelt.
• Vergelijk volle eigendom, blote eigendom met vruchtgebruik en donation-partage.
• Maak afspraken over gebruik, verhuur, onderhoud, belastingen en verkoop.
• Controleer de gevolgen bij overlijden, echtscheiding of financiële problemen van een kind.
• Laat de constructie toetsen door een gespecialiseerde Franse notaris en een internationaal fiscalist.

Mondi-leden: wanneer schenken interessant kan zijn

Bezit, aankoop, verhuur, verkoop, erven en schenken van vastgoed in Frankrijk
Bezoek het landendossier Frankrijk voor actuele informatie over aankoop, bezit, verhuur, belastingen, erfrecht, schenken en verkoop van Frans vastgoed. Wilt u zich verder verdiepen in testamenten, schenkingen, erfbelasting en internationale nalatenschappen? Bekijk dan ook het themadossier Erven en schenken in het buitenland. Leden van Mondi kunnen daarnaast vragen over hun eigen situatie voorleggen via de vraag- en antwoordmodule binnen het landendossier Frankrijk of een van onze themapagina's.