Erven of schenken van vastgoed in Oostenrijk: wat is verstandig?

Twee rechtsstelsels: Nederland en Oostenrijk

Bij vastgoed in Oostenrijk heeft u altijd te maken met het Oostenrijkse recht, naast het recht van uw woonland. Op basis van de Europese Erfrechtverordening (EU 650/2012) is in principe het recht van uw woonland van toepassing op de nalatenschap, tenzij u in een testament expliciet een andere keuze maakt. Tegelijkertijd blijven voor het vastgoed zelf altijd de Oostenrijkse regels en formaliteiten gelden.

Meer weten over het juridische kader?
In een eerder gepubliceerd artikel gaan wij uitgebreid in op het erfrecht in Oostenrijk en de invloed van de Europese Erfrechtverordening. Dit vormt de basis voor de afweging tussen erven en schenken.
Lees ook: Erven in Oostenrijk – juridisch kader voor Nederlandse en Belgische vastgoedbezitters

Erven: eenvoudig maar minder stuurbaar
Kiest u ervoor om het appartement pas bij overlijden over te dragen, dan blijft alles bij het oude zolang u leeft. Dit is praktisch en voorkomt directe kosten. Oostenrijk kent geen erfbelasting, maar er zijn wel kosten voor notaris en inschrijving in het Grundbuch. Zonder duidelijke regeling kan er onduidelijkheid ontstaan tussen erfgenamen, met name wanneer meerdere kinderen gezamenlijk eigenaar worden.

Schenken: meer regie, maar niet zonder gevolgen
Bij schenken draagt u het vastgoed (deels) over tijdens uw leven. Het voordeel is dat u voorwaarden kunt vastleggen, zoals gebruiksrechten, verkoopbeperkingen of uitsluiting van partners. Daar staat tegenover dat in Nederland schenkbelasting verschuldigd kan zijn en dat de overdracht in Oostenrijk formeel moet worden vastgelegd en ingeschreven. Zonder correcte inschrijving in het Oostenrijkse Grundbuch is er geen rechtsgeldige overdracht.

Praktische aandachtspunten
In de praktijk zien wij regelmatig dat de juridische structuur wel klopt, maar dat de praktische kant onvoldoende is doordacht. Denk aan situaties waarin meerdere kinderen mede-eigenaar worden zonder duidelijke afspraken over gebruik, kosten en verkoop. Ook komt het voor dat een schenking in Nederland wordt geregeld, zonder dat deze correct in Oostenrijk wordt doorgevoerd.

Mondi-duiding
Een woning in Oostenrijk overdragen is geen papieren exercitie alleen. De juridische werkelijkheid wordt bepaald door inschrijving in het Grundbuch. Daarnaast is het essentieel om vooraf na te denken over de onderlinge verhoudingen tussen erfgenamen of begiftigden. Een goed bedoelde constructie kan zonder duidelijke afspraken juist tot problemen leiden.

Conclusie
Erven is eenvoudiger en voorkomt directe kosten, maar biedt minder mogelijkheden om vooraf te sturen. Schenken geeft meer controle en duidelijkheid, maar brengt fiscale en juridische verplichtingen met zich mee. Welke keuze het beste is, hangt sterk af van uw persoonlijke situatie.

Advies
Laat u altijd begeleiden door een adviseur met kennis van internationaal erfrecht en stem dit af met een Oostenrijkse notaris. Alleen zo voorkomt u dat een ogenschijnlijk goede regeling in de praktijk niet werkt zoals bedoeld.