Ongehuwd een huis kopen in Italië

Wie als ongehuwd stel een huis koopt in Italië, krijgt te maken met belangrijke juridische en fiscale verschillen ten opzichte van Nederland en België. Veel zaken die in Nederland via een samenlevingscontract vanzelfsprekend lijken, werken in Italië anders of soms helemaal niet. Vooral bij overlijden, erfbelasting, eigendomsrechten, kinderen uit eerdere relaties en emigratieplannen ontstaan regelmatig problemen. Daarom is het verstandig om vooraf duidelijke afspraken te maken en de constructie goed te laten beoordelen.

Ongehuwd samenleven in Italië werkt juridisch anders
In Nederland en België is ongehuwd samenleven inmiddels volledig ingeburgerd. Veel stellen wonen jarenlang samen, kopen gezamenlijk vastgoed, hebben kinderen en regelen hun onderlinge positie via een samenlevingscontract en testament. In Italië ligt dat juridisch anders. Hoewel ongehuwd samenleven meer erkenning heeft gekregen, blijft het huwelijk juridisch sterker beschermd. Vooral bij overlijden, erfbelasting en eigendomsrechten kunnen daardoor grote verschillen ontstaan.

Een samenlevingscontract is niet automatisch voldoende
Een veelgemaakte fout is de aanname dat een Nederlands of Belgisch samenlevingscontract automatisch dezelfde bescherming biedt in Italië. Dat is lang niet altijd het geval.

Een Italiaans notariaat kijkt vooral naar:
- De eigendomsstructuur van de woning;
- De tenaamstelling in de koopakte;
- Het toepasselijke erfrecht;
- Eventuele testamenten;
- De feitelijke juridische relatie tussen partners.

Een samenlevingscontract kan ondersteunend zijn, maar biedt niet automatisch dezelfde bescherming als een huwelijk. Zeker bij overlijden kunnen ongehuwde partners juridisch zwakker staan dan men verwacht.

Gezamenlijk eigenaar worden: leg alles goed vast
Wie ongehuwd een woning koopt in Italië, doet er verstandig aan om beide partners expliciet in de koopakte te laten opnemen. Ook het eigendomspercentage, de financieringsverhoudingen en de inbreng van eigen vermogen moeten helder worden vastgelegd. Vooral wanneer één partner aanzienlijk meer vermogen inbrengt dan de ander, kan dit later tot discussie leiden. Denk aan een relatiebreuk, overlijden of onenigheid met kinderen of familieleden.

Kinderen uit eerdere relaties maken de situatie gevoeliger
Veel Nederlandse en Belgische kopers in Italië hebben een samengesteld gezin. Juist dan is standaarddenken riskant. Kinderen behouden in Italië vaak sterke erfrechtelijke posities. Zonder goede testamentaire regeling kan de langstlevende partner daardoor minder beschermd blijken te zijn dan verwacht.

Dat speelt onder meer bij:
- Vakantiewoningen;
- Emigratie naar Italië;
- Verhuurwoningen;
- Gezamenlijke aankoopconstructies;
- Eigendom op één naam.

In de praktijk ziet Mondi regelmatig dat stellen denken dat alles goed geregeld is, terwijl bij overlijden alsnog complexe discussies ontstaan.

Erfbelasting: ongehuwd kan duurder uitpakken
Een belangrijk aandachtspunt is de erfbelasting. Voor gehuwden en kinderen gelden in Italië andere vrijstellingen en tarieven dan voor ongehuwde partners.

Voor ongehuwde partners kan dit betekenen:
- Geen ruime partnervrijstelling zoals men die uit Nederland verwacht;
- Een ongunstiger fiscaal tarief;
- Minder automatische bescherming;
- Meer risico op onverwachte belastingdruk.

Juist daardoor kunnen ongehuwde partners bij overlijden met financiële verrassingen worden geconfronteerd.

Een testament is vrijwel altijd verstandig
Voor bezit in Italië adviseert Mondi vrijwel altijd om de erfrechtelijke situatie vooraf te laten beoordelen. In veel gevallen kan een Nederlands of Belgisch testament bruikbaar zijn, maar dan moet wel duidelijk zijn welk recht van toepassing is en hoe het Italiaanse vastgoed wordt behandeld.

Let daarbij vooral op:
- Internationale afstemming tussen Nederland, België en Italië;
- De keuze voor toepasselijk erfrecht;
- De positie van de langstlevende partner;
- De positie van kinderen;
- De fiscale gevolgen in meerdere landen.

Zonder goede afstemming ontstaan juist bij buitenlands vastgoed problemen die pas zichtbaar worden na overlijden.

Emigreren naar Italië verandert de situatie opnieuw
Wie definitief naar Italië verhuist, krijgt vaak te maken met een andere fiscale en juridische positie. Dat kan gevolgen hebben voor erfbelasting, schenkbelasting, vermogensstructuren, fiscaal inwonerschap en het toepasselijke erfrecht.

De situatie van iemand met een vakantiewoning in Italië is juridisch niet hetzelfde als die van iemand die permanent in Italië woont. Daarom is maatwerk noodzakelijk.

Mondi’s visie
Mondi ziet in de praktijk dat veel ongehuwde stellen pas laat ontdekken dat Nederlandse of Belgische regelingen niet automatisch één-op-één werken in Italië. Vooral bij overlijden, kinderen uit eerdere relaties, emigratie of grotere vermogens kunnen relatief kleine juridische verschillen grote financiële gevolgen hebben. Een woning kopen in Italië begint daarom niet alleen bij locatie en prijs, maar ook bij een goede juridische structuur vooraf. Wie dat goed regelt, voorkomt later vaak ingewikkelde procedures, fiscale verrassingen en spanningen binnen families.

Praktische aandachtspunten voor ongehuwde kopers

- Laat vooraf beoordelen welke eigendomsstructuur het beste past;
- Controleer de gevolgen van overlijden;
- Laat testamenten internationaal toetsen;
- Kijk naar fiscale gevolgen in Italië én Nederland of België;
- Denk vooruit bij samengestelde gezinnen;
- Leg inbreng van eigen vermogen goed vast;
- Laat aankoopdocumentatie juridisch controleren voordat u tekent.

Meer weten?
Mondi begeleidt Nederlandse en Belgische kopers bij de aankoop van vastgoed in Italië. Daarbij kijken we niet alleen naar locatie, prijs en onderhandeling, maar ook naar juridische, fiscale en praktische risico’s die vooraf in beeld moeten zijn.
Wie problemen vóór wil zijn, doet er verstandig aan deze onderwerpen al in de oriëntatiefase mee te nemen.

---

Bezit, aan- en verkoop van vastgoed in Italië
Bezoek regelmatig het landendossier Italië en maak en maak als lid proactief gebruik van uw Mondi lidmaatschap door vragen te stellen in de vraag- en antwoordmodule onder aan de pagina van het van het landendossier over alles wat te maken heeft met de aankoop, bezit en verkoop van een (tweede) woning.

---

Terug naar overzicht