Anticiperen op de erfenis met vermogen in Spanje

Pas ná het overlijden zal blijken of de erfenis vooraf goed geregeld is. Bij een Nederlander met een echtgenoot en kinderen gaat het nog een stapje verder: pas na het overlijden van de langstlevende echtgenoot blijkt of het uiteindelijke resultaat van de getroffen regelingen (zoals testamenten) overeenkomt met de werkelijke ‘uiterste wil’. Spaans bezit zorgt voor een extra element om rekening mee te houden in deze ‘planning’.

Het ene langstlevende testament is het andere niet
Er zijn veel soorten langstlevende testamenten. Elk type langstlevende testament heeft zo zijn eigen typische juridische en fiscale rechtsgevolgen. Wat ze gemeen hebben is dat (a) de langstlevende echtgenoot de eigendom van alle bezittingen kan krijgen en (b) de aanspraken van kinderen kunnen worden uitgesteld tot het overlijden van de langstlevende echtgenoot. Voor de juridische gevolgen van de erfenis maakt het niet uit of het gaat om Spaanse of Nederlandse bezittingen, mits het Nederlands erfrecht van toepassing is (verklaard) en de teksten van het testament aansluiten bij de desbetreffende Nederlandse wettelijke bepalingen. Zo bepaalt de Europese erfrechtverordening. De fiscale gevolgen in beide landen zijn daarentegen verschillend per type langstlevende testament. Het vooraf regelen van de erfenis begint dan dus met het zoeken naar het juiste type testament of naar een combinatie van verschillende typen, afhankelijk van de huidige situatie maar vooral ook van de verwachtingen voor de toekomst.

Bij overlijden langstlevende erft het kind uit twee nalatenschappen
Wat Nederlandse nalatenschappen (in geval van een langstlevende testament) Europees gezien uniek maakt, is dat uitkering van erfdelen aan kinderen en stiefkinderen feitelijk kan worden uitgesteld tot het overlijden van de langstlevende. De (stief) kinderen ontvangen dan niet alleen van de langstlevende maar ook van de eerder overleden ouder. In Nederland wordt dit fiscaal ook gevolgd. Kinderen krijgen een erfbelastingvrijstelling in beide nalatenschappen. Tweemaal dus. En bij overlijden van de langstlevende wordt het erfdeel in de eerdere erfenis niet nogmaals in de erfbelastingheffing betrokken.

In Spanje is dit niet automatisch zo. Het kan wel, maar dan moet voor het juiste type langstlevende testament worden gekozen. De bepalingen in dit testament moeten enerzijds aansluiten bij de Nederlandse wet, maar anderzijds fiscaal in Spanje het effect hebben dat de gerechtigdheid van de kinderen aan de juiste nalatenschap worden toegerekend, in plaats van in zijn geheel aan de erfenis van de langstlevende echtgenoot. Op die manier kunnen de Spaanse vrijstellingen van de kinderen in beide nalatenschappen worden benut, zoals in Nederland. Zo niet, dan kan dit tot hoge(re) erfbelasting in Spanje leiden, extreem zelfs als kinderen erven uit de nalatenschap van een langstlevende die hun stiefouder is.

'Na mij de zondvloed'
Uiteraard kun je alle juridische/fiscale mogelijkheden ook links laten liggen. 'Na mij de zondvloed.' Maak dan in ieder geval een testament(je) waarin de echtgenoot tot enig erfgenaam wordt benoemd. Zo simpel dat zelfs de Spaanse notaris dit kan tekenen. Verre van optimaal. Maar let op: die moet dan niet vergeten op te nemen dat (a) het testament geldt voor alle goederen, waar ook gelegen (en niet alleen de Spaanse) en (b) dat legitieme porties van kinderen niet eerder opeisbaar zijn dan na het overlijden van de langstlevende echtgenoot. Als a en b niet vermeld worden (in de praktijk helaas meer regel dan uitzondering) kun je net zo goed géén testament maken.

Welke vragen moeten onder andere worden gesteld voor het juiste type testament?
 

---

Terug naar overzicht