Inleiding
Ik ben fiscalist en ik werk na een lange carrière als partner bij EY en voorgangers, sinds 2005 voor mijzelf, solo. In totaal al werk ik meer dan 40 jaar als belastingadviseur. Dat gaat me nog steeds goed af en ik werk met plezier. Soms echter komen vragen op mijn pad die ik niet aankan, of aandurf wegens gebrek aan ervaring in het terrein. Die komen vaak van vrienden en bekenden. Ik wil U graag een situatie voorleggen. Waar het over de woonplaats gaat, hanteer ik de definitie van de Nederlandse (NL) wet (AWR). En omdat het over een woonplaatsbegrip in NL en F gaat, keek ik ook in het verdrag t.v.v.d.b. F-NL.
De situatie toegelicht
De vragen komen van een cliënte die ik hierna de Dochter ga noemen, ong 60 jaar, die ik goed ken. Ze is inwoner van NL. Haar moeder (hierna Moeder) woont ook in NL. Naast Dochter zijn er nog twee kinderen, waarvan er één in de VS woont. Moeder heeft een zus, die ik Tante ga noemen. Moeder en Tante zijn beiden midden 80. Tante woont in Frankrijk, (F) in een dorp niet ver van Geneve. Ze heeft daar een eigen woning waarin ze al meer dan 30 jaar woont. Ze staat in het dorp ingeschreven, heeft daar haar bankrekeningen etc. Tante heeft geen kinderen, ze had een goede baan had, ze is spaarzaam en ze heeft daarmee een financiële reserve (hierna de spaarpot) bijeen gespaard. Ze werkte in Zwitserland (CH) en heeft uit die betrekking een CH pensioen overgehouden. Een paar jaar terug heeft Tante een appartement in NL gekocht, vlakbij de woning van haar zus, Moeder dus. Daar verblijft ze enkele maanden per jaar, maar de meeste tijd van het jaar is ze in F. Op grond hiervan n.m.m. kan gesteld worden dat tot nu, het middelpunt van haar levensbelangen in F ligt, en ze daarom inwoner van F is.
Vraag 1: Deelt U deze mening?
Veranderingen
Tante wil vanaf 2021 meer tijd gaan doorbrengen in NL. Daarbij zou het kunnen dat ze zoveel dagen, nl meer dan 183, in NL gaat verblijven dat haar fiscale positie verandert. Dit van uit de Nederlandse woonplaats regels art 4 AWR (“naar omstandigheden beoordeeld” met bijbehorende jurisprudentie), die geldt voor IB en Erfbelasting.
Vraag 2: Is dit juist naar de Franse regels? Wat zijn in het kort de Franse nationale criteria voor het bepalen van de woonplaats van een particulier persoon? Wijken die af van de NL regels? In de woonplaatsbepaling naar NL regels speelt het er beschikking hebben van een woning een belangrijke rol. Is dat in F ook zo? Is er een apart woonplaats begrip voor de erfbelasting in F?
Opties m.b.t. het aanhouden van de eigen woning in F, voor Tante in 2021
Er zijn in dit verband eigenlijk twee opties: Tante gaat meer tijd in NL doorbrengen, zoveel dat ze, naar de NL regels, in NL woonachtig wordt. Vóór haar vertrek zet ze haar huis in F te koop. Na enkele maanden wordt het verkocht. Tante gaat meer tijd in NL doorbrengen, zoveel dat ze in NL woonachtig wordt. Vóór haar vertrek zet ze haar huis in F niet te koop. Het huis wordt niet verkocht. Ze gebruikt het als een vakantiewoning waar ze drie tot vier maanden per jaar verblijft.
Vraag 3: kunt u analyseren wat deze opties betekenen in de geschetste situatie voor de belastingheffing van Tante in F. Ook met het oog op de heffing (of niet-heffing) van de Plus-Value bij de verkoop van het huis en de eventuele belastingheffing over de spaarpot.
Aspecten van NL en F erfbelasting
Gezien de leeftijd van Tante moeten we ook stilstaan bij deze aspecten. Het is denkbaar dat Tante overlijdt als inwoner van Nederland, terwijl haar woning in F niet is verkocht. In dat geval lijkt me dat er F erfbelasting zal worden geheven over de waarde van het huis. Het is ook mogelijk dat Tante overlijdt als inwoner van Nederland, terwijl haar woning in F wel is verkocht.
Vraag 4: Kunt U kort iets zeggen over deze twee opties? Hoe wordt die F erfbelasting berekend, met welke vrijstellingen en tegen welk tarief?
Vraag 5: Ik las over de optie om de erfrechtelijke overgang van F vastgoed naar Nederlands erfrecht en erfbelasting af te wikkelen. Die zou door Tante in een NL testament kunnen worden opgenomen. Daarmee heb ik geen ervaring. Kan dat ook al als Tante nog geen inwoner van NL is geworden?
Vraag 6: Twee posities voor belang voor de planning, gezien de tarieven van de erfbelastingen in de beide landen en het opmaken van een NL testament Bent U het met me eens dat zolang Tante in F woont voor de F belastingheffing, (en de vererving van het huis in F dus aldaar wordt belast) de vererving van de F eigen woning beter rechtstreeks van Tante naar Moeder kan gaan, gezien het tarief in F en dat dan later de opbrengsten van Moeder naar haar drie kinderen (waaronder Dochter) kunnen worden geleid. Bent U het met me eens dat vanaf het moment dat Tante in NL woont voor de NL en F belastingheffing, (en de vererving van het huis in F in NL wordt belast met de optie) de vererving van de F eigen woning beter rechtstreeks van Tante naar de drie kinderen van Moeder kan gaan? gezien het tarief in F en dat dan later de opbrengsten van Moeder naar haar kinderen (waaronder Dochter) kunnen worden geleid.