Wonen in het buitenland en het keuzerecht

In voorgaande artikelen hebben we al de nodige informatie gegeven over hoe belastingheffing plaatsvindt als iemand in het buitenland gaat wonen of daar een tweede huis koopt. Meestal is het zo dat als iemand in het buitenland gaat wonen en inkomsten uit Nederland houdt, hij door de Nederlandse belasting wordt beschouwd als ‘buitenlands belastingplichtige’.

Keuzerecht
Iemand die buitenlands belastingplichtig is, moet over zijn Nederlandse inkomen in Nederland inkomstenbelasting betalen. Dat hoeft echter niet in alle gevallen. Het kan namelijk zijn dat Nederland op grond van een verdrag niet het recht heeft belasting te heffen over bepaalde inkomsten. Of iemand dan in uw woonland over deze inkomsten belasting moet betalen, is afhankelijk van de belastingwetgeving van het woonland. Het is echter mogelijk om ervoor te kiezen door de Nederlandse belastingdienst te worden beschouwd als ‘binnenlands belastingplichtige’. Dit wordt het keuzerecht genoemd.

Voordelen
Wie hiervoor kiest betaalt over zijn gehele wereldinkomen inkomstenbelasting in Nederland, dus niet alleen over het inkomen uit Nederland. Dat klinkt eng, maar het heeft als voordeel dat dan ook geprofiteerd kan worden van Nederlandse aftrekposten. Het kan bijvoorbeeld aantrekkelijk zijn als voor mensen wiens fiscale partner geen of weinig inkomen heeft of als iemand bepaalde aftrekposten heeft, zoals de (hypotheek)rente op een eigen woning, de persoonsgebonden aftrekposten (b.v. ziektekosten en studiekosten) en heffingskortingen. Deze aftrekposten kunnen dan leiden tot een lagere belasting in Nederland. Met name de hypotheekrenteaftrek (geldt niet voor een tweede woning) is een belangrijke reden om te kiezen voor ‘binnenlandse belastingplicht’. Het keuzerecht betekent niet dat iemand kan kiezen waar hij zijn belastingen betaalt. Dat wordt namelijk bepaald in de internationale verdragen.

Voor wie interessant?
Het is mogelijk om van het keuzerecht gebruik te maken in EU-landen en andere landen waarmee Nederland een belastingverdrag heeft gesloten (met uitzondering van Zwitserland). Het is ieder jaar opnieuw mogelijk om de keuze te maken in de aangifte inkomstenbelasting. Voor is deze regeling nu interessant? Voor mensen die inkomen in box 1 hebben in Nederland. Dat zijn in de eerste plaats mensen die in Nederland werken, grenswerkers. Zij kunnen bijvoorbeeld in België wonen en in Nederland blijven werken. In dat geval kan het voordelig zijn om te kiezen voor binnenlandse belastingplicht bijvoorbeeld omdat dan gebruik gemaakt kan worden van de hypotheekrenteaftrek. Dit geldt ook voor mensen die andere vorm van inkomen uit Nederland ontvangen, bijvoorbeeld mensen met een ABP-pensioen, diplomaten of mensen die inkomen genieten als directeur of commissaris van een Nederlandse bv.

Inkomensherziening
Om misbruik van het keuzerecht te voorkomen heeft de belastingdienst de ‘inkomensherziening’ (of terugroepregeling) in het leven geroepen. Wie in een bepaald jaar niet meer kiest voor het keuzerecht en zijn keuze wijzigt krijgt hiermee te maken. Het inkomen van de laatste 8 jaar wordt dan bekeken en verhoogd, het eerder genoten voordeel moet dan over die periode terugbetaald worden. Niet meegenomen worden de persoonsgebonden aftrekposten, wel echter de hypotheekrenteaftrek.
[update: 12 januari 2011]

Eerder in het nieuws:
Grensoverschrijdende fiscus
Dubbele belastingheffing
Met uitkering naar buitenland