Wereld van tegenstellingen

Egypte is een land van contrasten. Binnen een paar kilometer ben je van een groene rivierbedding in de kale woestijn. De steden zijn ongekend dichtbevolkt. Daar omheen ligt een enorme weidsheid van zand en kleine dorpjes. Schilders en fotografen weten het al lang: in het contrast ligt de schoonheid.

Egypte kent een rijke geschiedenis die zich blijft ontvouwen. Eind februari werd in Sakkara vermoedelijk het graf van Imhotep ontdekt. Hij was de architect van koning Djoser en de bedenker van de piramide. Tot die tijd werden machthebbers altijd begraven in grafheuvels. Maar de geniale architect bedacht een graf dat eruit zag als een serie steeds kleiner wordende tempels: de trappiramide. Geschiedenis wordt weer actualiteit in een land waar nog zoveel te ontdekken valt. Ook voor leken is het moderne Egypte een vondst van zon, cultuur en een rijke onderwaterwereld.

De enige constante in de vijf millennia van de Egyptische geschiedenis is de Nijl. De Nijl was de levensader van het oude Egypte en ook nu nog liggen de bevolkte gebieden vrijwel uitsluitend langs de oevers en in de delta van de rivier. Egypte is bijna vijfentwintig keer zo groot als Nederland, maar het bewoonde gebied is ongeveer gelijk aan ons land. Daarbuiten vind je alleen bebouwing langs het Suezkanaal, in enkele oases en aan de kust.

Engels
De Griekse Historicus Herodotus noemde Egypte ‘het geschenk van de Nijl’. In werkelijkheid kwam het grote geschenk dat de rivier bood niet tot stand zonder zware arbeid aan de kant van de boeren. Het zijn mensenhanden die al duizenden jaren voor Christus het land zijn reputatie gaven. Een koninkrijk dat het onmogelijke mogelijk maakte. De meest ingenieuze bouwwerken realiseerde en als eerste rijk ter wereld een schrift ontwikkelde. De drie grote piramiden van Gizeh zijn de beroemdste voorbeelden.

Het is dan ook meer dan terecht dat de Egyptenaren trots zijn op hun eeuwenoude cultuur. De hiëroglyfen vormen het oudste bekende schrift ter wereld. De gegraveerde tekens betekenden aanvankelijk precies wat ze voorstelden. Later kregen de pictogrammen bredere betekenis. De Franse taalkundige Jean-François Champollion slaagde er in 1822 voor het eerst in, hiëroglyfen te ontcijferen. Tegenwoordig is Arabisch de voertaal. Egypte heeft zijn eigen variant het Egyptisch Arabisch. Op scholen wordt wel Engels gedoceerd, maar nog niet op een hoog niveau.

Vijftig graden
Bij de cultuur van Egypte denkt iedereen aan farao’s, piramides en woestijn. Maar voor de Egyptenaren is Caïro hun Hollywood en New York ineen. Een culturele broedplaats waar films, tv-programma’s en literatuur opbloeien. Internationaal hebben vooral een aantal schrijvers aanzien verworven. Zo won Naguib Mahfoez de Nobelprijs voor de literatuur. Een veel bekender verhaal is dat van de English Patiënt van Michael Ondaatje. In de openingsscène van de verfilming van het boek zie je hoe actrice Kirsten Scott Thomas in haar notitieboek een schildering van zwemmers op een rotswand kopieert. Het is fictie, maar in de jaren dertig werden inderdaad rotsschilderingen gevonden die overeenkomsten vertonen met de beeltenis in de film. Het is een verwijzing naar een geschiedenis die nog veel verder terug gaat dan de piramides. Naar een tijd waarin de woestijn nog vruchtbaar was en Afrika bezaaid was met meren. Nu kan het in de zomer wel vijftig graden worden. Als dan ook het elektriciteitsnet uitvalt dan kun je alleen in de oases en de zee verkoeling zoeken.

Vakantiehuisjes
Vooral aan de kust liggen de populaire vakantieoorden en dat zijn vaak ook de plekken waar de meeste Nederlanders een huis kopen. De Rode Zee is een ware trekpleister door zijn uitgestrekte koraalriffen en rijke onderwaterwereld. Het noorden van Egypte grenst aan de Middellandse Zee. Gedurende hun lange geschiedenis hebben de Egyptenaren hun noordkust gemeden. Hij lag te ver van het levenschenkende Nijldal. Om bij de kust te komen moest er dagen gereisd worden door een onherbergzame woestijn. Die woestijn is niet veranderd, maar de infrastructuur en de omvang van de bevolking wel. Projectontwikkelaars hebben zich op de onbewoonde kust gestort. Van de buitenwijken van Alexandrië tot Al-Alamein zijn de stranden ommuurd met een ononderbroken rij vakantiehuisjes.

Alexandrië wordt op meerdere fronten herontdekt. Lange tijd werd gedacht dat met het in zee verdwijnen van Cleopatra’s paleis, het ineenstorten van de Pharos vuurtoren en het afbranden van de bibliotheek
de glorie van de klassieke stad verloren was gegaan. Maar sinds deze eeuw komen de schatten uit het verleden letterlijk weer boven water. Over Cleopatra zijn honderden mythen bekend en naar de waarheid blijft het gissen. Zo is het ook met haar vermeende paleis. Archeologen hebben voor de kust van Alexandrië resten gevonden van een gebouw dat mogelijk het paleis was waar ze haar geheime afspraken met Marcus Antonius had. En waar ze zelfmoord pleegden met de beet van een adder. Inmiddels liggen de resten weer op de zeebodem totdat besloten is wat er mee zal gebeuren.

Ontdekken
Buitenlanders worden vaak overweldigd door de overheersende kleuren van Egypte- blauwe luchten, een gouden zon, rode woestijn, groene rivieroevers en een zwarte Nijl vol slib. Het land wordt onderverdeeld in Kemet, de zwarte vruchtbare grond aan de rivier en Deshret, het rode land van de uitgestrekte dorre woestijn. De Egyptenaren geloofden ten tijde van de oude beschaving in een wereld van uitgebalanceerde tegendelen; Kemet en Deshret, dag en nacht, leven en dood, orde en chaos. Een wereld van tegenstellingen die nog steeds duidelijk zichtbaar is in het huidige Egypte.

Landendossier
	Meer informatie over de aanschaf en bezit van een (tweede) huis in Egypte