Op huizenjacht met Carlos

Het is alweer een tijd geleden, maar Piet van Geffen herinnert zich nog tot in de details hoe hij eind jaren negentig zijn huis in Noord-Portugal kocht. Geënthousiasmeerd door de charme van de zelfbenoemde makelaar Carlos toog hij naar de provincie Minho, op zoek naar zijn plek onder de zon.

Na wat research over de rol van de makelaar, de notaris en de hoogte van de courtage wordt de aankoop van een woning in Portugal vaak al met vertrouwen tegemoet gezien. De praktijk heeft echter altijd verrassingen in petto. Piet van Geffen kocht in 1998 samen met zijn vrouw Liesbeth een woonboerderij met hooischuur. Een onconventioneel relaas.

Contacten
‘In eerste instantie trokken mijn vrouw en ik met een tentje naar het gebied van en om de Serra da Estrella om te kijken of daar betaalbare tweede huizen, op te knappen bouwvallen, of bouwgronden te koop waren. Als voorbereiding op onze zoektocht bezochten wij enkele zogenaamde ‘tweedehuizen-beurzen’, vooral om folders en brochures te verzamelen en om in contact te komen met Nederlandse makelaars met een kantoor in Portugal. Het meeste onroerend goed bleek te koop in de buurt van de stadjes Oliveira do Hospital en Arganil. Bij Portugezen is deze streek bekend als de ‘Rua Holandesa’. Er zitten nogal wat landgenoten daar.

In de Volkskrant zagen we ook een advertentie waarin een in Nederland woonachtige Portugees, huizen te koop aanbood in Noord-Portugal. Deze amateur-makelaar Carlos had in de regio waar hij vandaan kwam ‘te koop borden’ langs de kant van de weg gefotografeerd en telefoonnummers van de eigenaren verzameld. Van een aantal objecten had hij ook foto’s gemaakt. Hij nodigde ons uit om onder het genot van een glas Portugese wijn foto’s van Minhotisch onroerend goed te komen bekijken. Wij zijn naar zijn huis getogen en ‘in de ban’ van Carlos en Portugal geraakt. Carlos wist ons op deze zaterdag in februari - bepaald niet scheutig met de wijn - dermate te enthousiasmeren met zijn verhalen over Noord-Portugal dat we besloten ook het noorden te bezoeken. Carlos afficheerde zich als zelfbenoemd makelaar/bemiddelaar (In 1998 was makelaar nog een ‘vrij beroep’!) en was voor een redelijke vergoeding bereid ons met raad en daad bij te staan. Hij had contacten met instanties, gemeenten, aannemers en bouwvakkers in de provincie Minho. En - niet onbelangrijk - hij sprak Nederlands en Portugees.

Erfgenaam
In de bewuste zomer konden wij niet slagen in midden-Portugal. De panden bleken veelal erg duur, soms verkrot of juist veel te pompeus modern, en er woonden inderdaad veel Nederlanders en wat Engelsen op een kluitje. Niet echt ons ding. We besloten door te rijden naar het noorden. Met Carlos als gids hebben we diverse tochten door de Minho gemaakt. Geen van de bezochte objecten voldeed aan onze verwachtingen. Op de foto’s zag het er vaak aantrekkelijker uit dan in de realiteit, de ligging van de panden beviel niet altijd, er waren soms niet te achterhalen, of in het buitenland levende, mede-eigenaren, de vraagprijs was te hoog, er waren te weinig zonne-uren et cetera.

Totdat we in het kleine gehucht waar Carlos woonde een heuvel afliepen en een onbewoond, enigszins verkrot en met hoog onkruid omgeven complex van twee panden (een hooischuurtje en een woonboerderijtje) ontdekten. Op het terrein stond ook nog een antiek hooi- en maisopslagschuurtje (een ‘espigueiro’ of ‘canastro’) op ronde betonnen palen. Deze panden grensden min of meer aan de twee huisjes van Carlos en wij zagen direct mogelijkheden het schuurtje tot vakantiehuisje te laten verbouwen. Het terrein kon snel tot grote tuin worden getransformeerd. En Carlos zou als buurman/bemiddelaar een goede supervisor zijn.

De vraag was, of het perceel te koop was. Het zat niet in Carlos’ ‘portefeuille’. Hij wist echter wel wie de erfgenaameigenaar was en heeft hem gevraagd of hij de bewuste woning wilde verkopen. Na intern overleg met zijn uitgebreide familie liet hij - Jose-Marie Ze - Carlos weten de panden te willen verkopen. Een prijs kon hij niet meteen noemen, maar terug in Nederland moesten wij Carlos maar laten weten, of we het perceel, de huisjes en de ‘canastro’ daadwerkelijk wilden verwerven. We werden gemaand wel snel te beslissen na terugkeer in Nederland. Via Carlos zou Ze ons een prijs doorgeven.

Terug in Holland besloten we vrij impulsief (we hadden een heel goed gevoel bij het beoogde object) op een eventueel gunstig aanbod in te gaan. Dat kwam snel en eigenaar Jose-Marie bood ons via Carlos het perceel en de opstallen voor 82.000 gulden aan. Dit kwam overeen met wat wij in gedachte hadden. We besloten de koop in oktober in Portugal te komen afronden. Carlos zou ons adviseren en het proces naar de koop/verkoop toe voorbereiden en begeleiden. We mochten in oktober ook in zijn zogenaamde ‘slaaphuis’ logeren, zodat we elke morgen vroeg aan de slag konden, instanties konden bezoeken en wellicht binnen een week alles konden afronden.

In oktober zijn we keurig door Carlos opgehaald van de luchthaven in Porto en naar zijn huis, tevens ons logeeradres, gebracht. Carlos - als het nodig was een echte workaholic - had een heel scenario klaar liggen om de koop inderdaad binnen een week te kunnen afronden. Om zaken te kunnen doen in Portugal moesten we eerst een fiscaal nummer aanvragen en een bankrekening openen (grote bedragen konden slechts via een hoofdkantoor van een grote bank in Portugal worden overgemaakt). Met Carlos als adviseur (hij had inmiddels als ‘makelaar’ en bemiddelaar in het dorp en bij de gemeente een zekere status en respect opgebouwd) konden wij, langs op hun beurt wachtende Noord-Portugese dorpelingen, linéa recta doorlopen naar het kantoor van de bankdirecteur en onze zaken snel afhandelen.

Wilde Westen
Zonder Carlos zou het hele proces waarschijnlijk maanden hebben geduurd. Nu deed hij het woord voor ons en vertaalde naar het Nederlands. De dag erna hetzelfde procedé bij de vriendelijke notaris. Ook hier kregen we voorrang. Bij haar moesten de papieren worden doorgesproken en in orde gemaakt. Rechtsgeldigheid van koop moest worden verkregen bij advocaat Fraga (veel notarieels werd in Portugal door een jurist geregeld), in wiens kantoor wij, Carlos en het verkopende echtpaar Ze, Jose-Marie en eega Angela, de koopakte moesten komen ondertekenen. Met genoemd echtpaar werd een afspraak gemaakt voor de dinsdag in de herfstvakantie. Om half negen ‘s morgens zouden we gevijven ten kantore van advocaat Fraga de koopakte komen ondertekenen. Om half negen die zonnige, maar koude dinsdag stonden wij en Carlos op Ze en zijn ‘mulher’ te wachten. Iets later werden we binnen genood. Weer langs een rij wachtende klanten. De advocaat en zijn vrouw zaten achter een immens houten bureau en wij mochten staande de gebeurtenissen afwachten. Echter Ze en zijn Angela kwamen niet opdagen. De advocaat was ‘not amused’ dat de verkopers hem – en zijn vrouw - lieten wachten.

Carlos besloot Ze’s echtgenote te bellen. Die vertelde dat Ze naar zijn werk was. Dat hield in ergens in de provincie muren bouwen, maar waar dat wist ze niet. Ze wilde of kon niet vertellen waarom ze niet ter ondertekening naar Fraga waren gekomen. Dat moesten we maar aan man Ze vragen. Die was echter telefonisch niet bereikbaar, dus besloten we in Carlos’ auto lukraak enkele bouwprojecten te bezoeken waar Ze wellicht kon uithangen.

De zoektocht naar Ze leverde tot twaalfuur - het begin van de heilige middagpauze in Noord-Portugal - niets op. Ze’s vrouw had Carlos gemeld, dat manlief en zijn ploeg murenbouwers waarschijnlijk in het streekstadje Cabeceiras de Basto gingen lunchen. Wij hielden alle restaurantjes in Cab. de Basto nauwlettend in de gaten en zagen omstreeks één uur Ze en zijn ploegje uit een restaurant vertrekken, waarschijnlijk op hun weg terug naar het murenproject. We scheurden zo snel mogelijk achter hen aan. Carlos, die kennis had van vele bouwprojecten in en om Cab. de Basto, vermoedde waar de mannen aan het werk waren.

En inderdaad vonden we na enig Wild-West-werk om ongeveer drie uur het project, de ploeg en voorman Ze. Wat bleek: Ze wilde de verkoop afblazen, omdat hij vernomen had dat wij de eerste verbouwing aan zijn broer - volgens Carlos een betere bouwvakker - gegund hadden. En dat ging zomaar niet! Ze was slechts bereid te verkopen, als hij en zijn ploegje ook de verbouwing van het schuurtje mochten doen. ’s Avonds op het pad voor Ze’s huis hebben we met Carlos als tolk eieren voor ons geld gekozen, zijn broer afgezegd en Ze het verbouwproject gegund, beter gezegd moeten gunnen.

Diensten
De dag daarna zijn de handtekeningen van ons en het echtpaar onder de akte gezet en waren het perceel en de drie opstallen van ons. Die middag nog hebben we met Carlos in het gemeentehuis de kadastrale zaken, en bancair de overschrijving van de koopsom geregeld.

Doodmoe, maar toch voldaan zijn we na deze onvergetelijke herfstvakantie teruggevlogen naar Nederland. Tijdens het najaar hebben we met Carlos contact gehouden over de afwikkeling van de koop, de betaling en over het begin van het (ver)bouwproces. Het koopproces is dus ondanks alles redelijk snel verlopen. Dat is vooral te danken aan makelaar/bemiddelaar/supervisor/later vriend Carlos, die goed op de hoogte bleek van de koop- en verkoopmores en regels in Portugal. We betaalden hem voor zijn diensten, maar zonder deze man hadden we het nooit gered in Portugal.

Lees verder
Tips van Piet van Geffen

Landendossier
	Meer informatie over de aanschaf en bezit van een (tweede) huis in Portugal