De aantrekkingskracht van melancholie

Portugal heeft veel gemeen met Nederland. Het is een klein, trots land gelegen aan het open water, met lange zandstranden en een rijke historie als scheepvaartnatie. Maar waar vind je in Nederland nog een grillige kust, melancholie (saudade), uitgestrekte natuur en rust?

Portugal is een aangename verrassing. Hoewel in de schaduw van buurland Spanje, weten steeds meer mensen hun weg te vinden naar dit melancholische land. Portugal is ruim twee keer zo groot als Nederland, maar telt slechts 10 miljoen inwoners. Daarmee is het aantrekkelijk voor iedereen die voornamelijk op zoek is naar rust en ruimte. Maar dit land heeft meer te bieden.

Herinnering
Belangrijk om te weten is dat Portugal geen alternatief is voor Spanje. Hoewel het land volledig omsloten wordt door Spanje, heeft Portugal een volledig eigen karakter. Dit blijkt bijvoorbeeld uit de taal. Het Portugees is een mooie, welluidende taal, maar wordt enigszins binnensmonds uitgesproken. Dit maakt dat de taal minder toegankelijk is dan het Spaans. Ook de volksaard is anders. Spanjaarden zijn vurig, Portugezen meer ingetogen en melancholiek. Typisch Portugees is het woord ‘saudade’, dat een belangrijke rol speelt in de fado. Saudade beschrijft gelukzalige gevoelens, door een plezierige herinnering aan iets wat niet meer is, en tegelijk ook verdriet, doordat die gelukkige tijd voorbij is.

Bloeiperiode
Een van de bloeiperiodes die Portugal achter zich heeft gelaten was onder Koning Manuel I (1469-1521). Een culturele en decadente tijdspanne waaruit de laatgotische bouwstijl stamt die de naam van de koning draagt. Onder andere de karakteristieke Torre de Belém is in de Manuelstijl gebouwd. Het Portugese rijk was een wereldmacht en omvatte uitgestrekte gebieden in Zuid-Amerika, Afrika en Azië. Ontdekkingsreizigers als Vasco da Gama en Bartolomeus Diaz brachten de wereld in kaart.

Na de vijftiende en zestiende eeuw ging Portugal een mindere periode tegemoet. Net als Nederland had ook deze zeevaartnatie te lijden onder de overheerszucht van Spanje. In 1755 wordt Lissabon getroffen door een zware aardbeving in combinatie met een vloedgolf. Een groot deel van de Portugese vloot in de haven wordt getorpedeerd en in de rest van de stad breken branden uit. Vele inwoners van de stad komen om het leven. Lissabon blijft bijna geheel verwoest achter. Hoewel de benedenstad binnen een jaar herbouwd was, was Portugal geen schim meer van de wereldmacht van weleer. In 1801 werd Portugal ingelijfd door Napoleon.

De twintigste eeuw begon rumoerig. Een revolutie in 1910 schafte de monarchie af, maar kort daarna vond een militaire coup plaats. De dictatuur duurde tot de Anjerrevolutie in 1974. De jaarlijkse nationale feestdag is 5 oktober. Op die dag wordt de oprichting van de republiek in 1910 gevierd. Sinds 1986 is Portugal een lidstaat van de EU en in 1999 ‘adopteerde’ het land de euro.

Afwisselend
Het land heeft een heerlijk klimaat. In het noorden zijn de winters regenachtig en de zomers heet. Richting het zuiden gaat het zeeklimaat over in een mediterraan klimaat. In het zuiden is het zonniger, heter en droger. Door de verschillen zijn de landschappen in Portugal zeer afwisselend. Lange zandstranden, groene vlaktes, heuvellandschappen en uitgestrekte wouden. Portugal heeft een kuststrook van maar liefst 832 kilometer. Doordat de oceaan behoorlijk tekeer kan gaan, is de Portugese kust populair onder surfers.

Cultuurpracht
Met name het noordelijke deel van Portugal, boven Lissabon, is rijk aan schitterende steden met vele bezienswaardigheden, winkels en kwalitatief hoogstaande restaurants. In Portugal is het uitstekend eten, vooral de visgerechten zijn vermaard. Lissabon is het culturele hoogtepunt van het land. In 1147 is deze historische stad veroverd op de Moren. De stad staat bekend om haar schilderachtige, bochtige en smalle straatjes en brede winkelavenues, pleinen en fonteinen. De benedenstad, Baixa, is het centrum van de stad. Hier liggen de belangrijkste monumenten. Dit deel ligt ongeveer dertig meter lager dan de wijk Bairro Alto, de bovenstad. In deze wijk zijn vele restaurants en uitgaansgelegenheden te vinden. Beide delen van de stad zijn met elkaar verbonden door de opmerkelijke Santa Justa, een lift ontworpen door een leerling van Eiffel.

Ongerept
De zuidelijkste provincie van Portugal is de Algarve. Zowel onder toeristen als onder buitenlandse kopers is dit de meest populaire regio van Portugal, vanwege haar prachtige golfbanen, adembenemende natuurgebieden en heerlijke klimaat. De Algarve strekt zich over de gehele breedte van het zuiden van Portugal. De naam is afkomstig van het Arabische El-Gharb wat ‘west’ betekent. Niet verwonderlijk voor wie zich realiseert dat dit gebied zeshonderd jaar door de Moren bezet is geweest. ‘s Zomers is het gemiddeld vijfentwintig graden Celsius (overdag is er een verkoelende zeebries en ‘s avonds koelt het lekker af) en ‘s winters is het gemiddeld veertien graden Celsius. De kustlijn wordt getekend door rotsen, lagunes en kilometerslange zandstranden. De 170 kilometer lange kuststrook ten westen van Faro, de hoofdstad van de Algarve, is zeer populair onder toeristen. Daarentegen is het heuvelachtige binnenland nog vrijwel ongerept.

Exotisch
Bij de toeristische ontwikkeling van de Algarve wordt gestreefd naar exclusiviteit. Massale exploitatie en hoogbouw, zoals aan de Spaanse kusten, wordt zoveel mogelijk vermeden. De Algarve is een regio met een nog jonge toeristische geschiedenis. Vergeleken met de zuidkusten van Frankrijk en Italië, zijn er aan de Algarve nauwelijks oude (toeristische) gebouwen te vinden. Op veel plaatsen aan de kust zijn- en worden speciaal voor toeristen vakantiedorpen gebouwd, die van alle comfort zijn voorzien. Daartussen liggen talloze appartementencomplexen, hotels en bungalows, veelal in Moorse bouwstijl, die het geheel iets exotisch geven.

Steeds meer mensen echter kiezen voor een (tweede) huis in een ander deel van Portugal. Zij zijn dan vaak op zoek naar meer rust, ruimte, ongerepte natuur en vooral ook lagere prijzen. Buiten de toeristische plaatsen is de kans tegen koopjes aan te lopen veel groter. Nadeel is vaak wel dat in die gebieden minder voorzieningen voorhanden zijn. Met name oude huizen moeten bovendien goed geïnspecteerd worden. Maar naar welk deel van het land de interesse ook uitgaat, voor heel Portugal geldt dat het bijzonder is. In Portugal ontkom je niet aan mooie tijden om - als je weer thuis in Nederland bent – melancholisch op terug te kijken.

Landendossier
	Meer informatie over de aanschaf en bezit van een (tweede) huis in Portugal